Nỗi khổ của David Moyes: Sống dưới bóng tượng đài

Với thành công quá lớn của Sir Alex Ferguson, David Moyes (ảnh nhỏ) sẽ phải giải quyết rất nhiều sức ép THÀNH CÔNG CŨNG DĂM BẢY KIỂU Cựu danh thủ M.U Ruud van Nistelrooy bình luận trước mùa bóng trước hết mà HLV David Moyes dẫn dắt M.U: “Mọi người đều đang đợi chờ danh hiệu vô địch Premier League lần nữa, hoặc một chiếc Cúp FA, hoặc danh hiệu quán quân Champions League. Đấy là sự thực hiển nhiên. Chắc chắn Moyes đang chịu đựng một núi áp lực từ sự đợi chờ”. Không có gì lạ, cũng chẳng có gì mới. Vấn đề đặt ra là Moyes có thể chiến thắng sức ép để thành công trong hoàn cảnh ông phải thay thế tượng đài Alex Ferguson hay không. Rất khó, tất nhiên rồi. Nhưng dòng trôi của lịch sử đã chỉ ra không ít trường hợp thành công trong tình cảnh như vậy, thậm chí có khi còn thành công hơn cả người tiền nhiệm. Việc của Moyes sẽ đơn giản hơn rất nhiều giả dụ người ta định nghĩa một cách rẽ ròi: thế này thành công, hoặc đâu là ranh giới chung cục có thể hài lòng trước khi kết luận rằng ông thất bại. Trên thực tiễn, sẽ chẳng bao giờ có sự đơn giản như vậy. Thế nên, vững chắc thiên hạ sẽ phải bàn cãi liên miên về năng lực của Moyes khi ông thay Ferguson dẫn dắt M.U. Một thí dụ đơn giản: giả thử M.U mất ngôi vô địch Premier League ngay trong mùa bóng sắp tới, đấy có phải là chi tiết nói lên thất bại của Moyes? Sẽ có nhiều cái gật đầu. Nhưng cần lưu ý, trong suốt lịch sử M.U, chưa có HLV nào quán quân ngay trong mùa trước tiên cầm quân. Bản thân Ferguson phải đợi đến mùa thứ 7 mới đưa được M.U lên ngôi VĐQG. Khoan nói danh hiệu VĐQG, ngay cả các giải đấu nhỏ hơn cũng chẳng khác mấy. Dave Sexton là HLV độc nhất trong lịch sử M.U từng có niềm vui đăng quang trong mùa trước nhất dẫn dắt CLB này. Đấy thật ra không hẳn là một thắng lợi. Sexton nhận ghế trước mùa bóng 1977/78. Mùa bóng bắt đầu bằng trận tranh Charity Shield (nay là Community Shield) với Liverpool. Kết quả là 0-0, và hai đội cùng san sớt danh hiệu! Như vậy, giả tỉ M.U chỉ đoạt được Cúp Liên đoàn, hoặc dễ hơn nữa là chỉ cần thắng lợi trong trận tranh Community Shield năm nay, Moyes vẫn có quyền tuyên bố ông là HLV vĩ đại nhất trong lịch sử M.U, xét trong mùa bóng đầu tiên? Không hẳn thế. Nhưng điều chủ chốt ở đây vẫn là chi tiết vừa nêu: thành công hay thất bại đầu tiên là tùy vào cách định nghĩa, cách hiểu về những khái niệm ấy. Khi đến Barcelona cầm quân, thay thế tượng đài Johan Cruyff (HLV vĩ đại nhất trong lịch sử CLB), Bobby Robson đoạt Siêu cúp TBN, Cúp Nhà Vua, Cúp C2 và được UEFA công nhận là HLV xuất sắc nhất châu Âu. Nhưng ông bị Barcelona thải hồi ngay sau mùa trước hết, vì không có danh hiệu VĐQG! HỌC CÁCH GỠ BỎ áp lực Robson muốn khẳng định rằng ông thành công trong mùa bóng 1996/97 tại Barcelona, cũng chẳng được (nói đúng hơn thì điều đó cũng chẳng có ý nghĩa gì). Và hãy trở lại với Moyes trước mùa bóng mới: bản thân ông không thể tự đáp về mức độ thành công của mình khi thay thế Ferguson. Quyền phán xét thuộc về BLĐ M.U, giới ngưỡng mộ M.U, hoặc dư luận nói chung. Bài học rút ra: đối phó với áp lực lớn từ sự chờ bên ngoài là điều bất nghĩa. Cũng giống như cách định nghĩa về thành công hoặc thất bại, nếu Moyes không xem sự vĩ đại của Ferguson là một sức ép, thì ông sẽ chẳng phải chịu đựng áp lực nào. Rõ ràng, Moyes đến Old Trafford đâu phải để lặp lại những gì Ferguson đã làm! Suốt một thời kì dài, giới bóng đá Argentina đã phải kêu gọi, chỉ trích, nề, sao cho báo chí nước này đừng gọi các ngôi sao trẻ đang vươn lên trong làng cầu Argentina là “Maradona mới”. Áp lực quá lớn từ sự đợi chờ đã làm hỏng sự nghiệp đầy hẹn của Diego Lattore, Ariel Ortega, Marcelo G­allardo, D’Alessandro, Javier Saviola, Pablo Aimar... Thật ra, không hẳn là Aimar hoặc Saviola thất bại. Nhưng họ thất bại trong khía cạnh “không trở nên Maradona”. Lionel Messi hiện và Juan Riquelme nhiều năm trước thành công hơn cả bởi họ luôn tỉnh ngủ nhận ra vấn đề và luôn lãnh đạm tát vào mặt báo giới: “Tôi là tôi, không phải là Maradona mới”. Đấy không phải là thắng lợi sức ép, đơn giản vì Messi hoặc Riquelme không hề đối phó với áp lực. Họ đã tránh né một cách thành công thứ áp lực không cấp thiết, tránh né việc so sánh với người đi trước. Đấy cũng là cách để Pep Guardiola xóa đi phần nào những khó khăn lớn đang chờ đợi ông tại Bayern Munich. Sức ép từ chiến tích “cú ăn ba” của người tiền nhiệm Jupp Heynckes trong mùa vừa qua lớn như thế nào? Guardiola bình thản: “Rất lớn, dĩ nhiên rồi, đâu cần bàn cãi”. Vậy Guardiola sẽ vượt qua áp lực bằng cách nào? Ông nói: “Tôi đã sẵn sàng cho công việc mới. Và việc của tôi không phải là giải quyết cái sức ép ấy”.