Thanh Hóa: Lời giải Tham khảo nào cho đồng muối bỏ hoang...

Ô nhiễm hàng chục hecta đồng muối Trở lại Hải Bình, huyện Tĩnh Gia lần này, chúng tôi mang theo một tâm cảnh xót xa khi được "mục sở thị ” hàng chục hecta đất làm muối của các thôn Tân Hải, Đoan Hùng, Tân Vinh, Tiền Phong bị bỏ hoang, trong khi nhiều người dân đang sống trong cảnh lảo đảo vì thất nghiệp, không có nguồn thu nhập. Đã hơn 600 năm nay, từ đời này tắt hơi khác, người dân nơi đây vui buồn vì nghề muối, dù khó nhọc, nhọc mệt, dù không no đủ nhưng nghề muối đã đem đến cho họ một cuộc sống ổn định. Thế nhưng giờ đây, các hộ diêm dân phải bỏ nghề muối do bị ô nhiễm nước thải bẩn của các nhà máy chế biến hải sản được xây dựng bên cạnh cánh đồng muối gây ra. Hơn 2 năm qua, nhiều hộ làm muối đắng lòng vì muối. Trong tâm cảnh bức xúc, bà Ninh ở thôn Đoan Hùng nói: Nhà tôi có hơn 2.200 m2 ruộng làm muối tại thôn Tân Hải. Mỗi năm gia đình tôi thu hoạch khoảng trên 2.000 tấn muối với giá hiện hành là 2 triệu đồng/tấn, do đó mọi tiêu của gia đình đều nhìn vào mấy ngàn m2 đồng muối đó. Nhưng từ năm 2011 đến nay, các nhà máy chế biến hải sản đã gây ô nhiễm nguồn nước nên gia đình tôi thất thu từ nghề làm muối. Còn anh Hồ Nguyên Ánh rất lo âu khi diện tích gần 4.000 m2 đất làm muối bị ô nhiễm hoàn toàn, trong khi đó gia đình anh đang lúc gặp khó khăn không biết xoay sở thế nào để có tiền cho con chuẩn bị nhập học. Đem những băn khoăn, lo âu của người dân làm muối bàn luận với ông Nguyễn Quốc Tuấn, Chủ tịch UBND xã Hải Bình, ông cho biết, việc hàng chục hecta đất làm muối bị bỏ hoang, theo sự chỉ đạo của UBND tỉnh, UBND huyện Tĩnh Gia, Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn, xã Hải Bình đã tổng hợp diện tích làm muối bị ảnh hưởng để có chính sách hỗ trợ. Theo đó, các hộ làm muối được hỗ trợ từ năm 2011 đến nay, với mức hỗ trợ cụ thể thì bà con sẽ được thông báo trong những ngày tới. "Theo tôi, hơn 20 hecta làm muối của 52 hộ diêm dân bị bỏ hoang nên chuyển đổi mục đích sử dụng, tạo ngành nghề khác cho người dân có thu nhập cao hơn”, ông Tuấn nhấn mạnh. Nước thải của nhà máy CBHSXK Long Hải được xử lý bảo đảm Điều kiện cho phép trước khi thải ra môi trường Hơn 70 tỷ đồng xây dựng hệ thống xử lý nước thải Theo phản chiếu của người dân làm muối, một trong những duyên cớ đồng muối bị bỏ hoang có sự "đóng góp” của các nhà máy chế biến hải sản, và những nhà máy đó cũng được người dân "chỉ mặt”. Trong khi đó, cũng tại địa phương này một công ty chế biến hải sản lại đầu tư hơn 70 tỷ đồng xây dựng hệ thống xử lý nước thải và nhà máy nước sạch. Đây quả thực là một tín hiệu vui. Tiếp cận với lãnh đạo Cty cổ phần thương mại tải và chế biến hải sản Long Hải (CPTMVT&CBHS)- một trong những cty chế biến hải sản hàng đầu của Thanh Hóa, khi chúng tôi đưa ra những phản ảnh của người dân, ông Nguyễn Văn Long, Giám đốc Công ty nói: "Là một doanh nghiệp lớn chúng tôi rất nghiêm ngặt trong qui trình vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường. Từ khi đi vào hoạt động, công ty đã đầu tư hơn 8 tỷ đồng xây dựng hệ thống xử lý nước thải công suất 400m3/ngày và hàng tỷ đồng cho các hệ thống xử lý các chất thải khác. Ngay như nhà máy chả cá Surimi xuất khẩu của công ty được mở mang quy mô, công suất hoạt động và đổi tên thành Nhà máy chế biến hải sản xuất khẩu Long Hải, chúng tôi cũng đã lập đề án đánh giá tác động môi trường để các ngành chức năng của tỉnh phê chuẩn, thì làm sao có chuyện gây ô nhiễm cho đồng muối của người dân.” Được biết, hiện tại nhà máy chế biến hải sinh sản khẩu Long Hải có diện tích 38.700m2với các loại sản phẩm bột cá 2.500 tấn/năm, chả cá Surimi 2.200 tấn/năm, sản phẩm đông lạnh 100 tấn/năm, sản phẩm cá hấp 100 tấn/năm, lôi cuốn từ 800 – 1.000 cần lao có việc làm ổn định, có mức thu nhập 3.800.000 – 4.000.000đ/người/tháng. Với diện tích, quy mô, công suất của nhà máy được nâng lên đồng nghĩa với nguồn nước thải từ quá trình sinh sản, chế biến hải sản của nhà máy có khối lượng lớn, chừng độ ô nhiễm cao nếu không được xử lý thì đây sẽ là nguồn ô nhiễm môi trường nghiêm trọng cho lưu vực hấp thụ là sông Lạch Bạng cũng như ảnh hưởng đến đời sống của người dân thuộc các xã Hải Bình, Hải Thanh...Của huyện Tĩnh Gia. Tuy nhiên, theo đánh giá, phân tích của Viện Công nghệ môi trường, Viện khoa học & công nghệ Việt Nam và trọng điểm kỹ thuật tiêu chuẩn, đo lường chất lượng, Tổng cục tiêu chuẩn, đo lường chất lượng thì nước thải của nhà máy sau xử lý so với QCVN 11: 2008/BTNT cho thấy cả thảy các chỉ tiêu phân tách đều đạt quy chuẩn cho phép. Cũng theo ông Nguyễn Văn Long, đóng chân tại một vùng đất nhiễm mặn, nguồn nước sạch rất quan yếu phục vụ nhu cầu sản xuất và sinh hoạt của nhà máy. Theo đó, lượng nước sạch cấp thiết để phục vụ sinh sản và sinh hoạt của hơn 800 CBCNV mỗi ngày là 365,65m3, chưa kể hàng chục m3 nước công nghệ, nước cấp cho chữa cháy...Từ nhu cầu quan trọng đó, năm 2011, công ty đã đầu tư 62 tỷ đồng xây dựng nhà máy nước sạch tại xã Hải Nhân, cách Công ty hơn 12 km. Đặc biệt, từ công trình này, Công ty đã tạo điều kiện cho hàng trăm hộ dân ở các thôn có đất bị nhiễm mặn của xã Hải Bình cùng sử dụng. Ông Nguyễn Quốc Tuấn, chủ toạ UBND xã Hải Bình hào hứng cho biết: "Nước sạch là một yếu tố rất quan yếu đối với người dân hải phận chúng tôi, nhất là trong tiến trình xây dựng nông thôn mới và thị thành hóa nông nghiệp, nông thôn. Việc Công ty CPTMVT&CBHS Long Hải đưa nước sạch về địa phương là việc làm hăng hái, không có doanh nghiệp thì người dân lãnh hải quê tôi không biết đến lúc nào mới có nước sạch để dùng”. Công ty CPTMVT&CBHS Long Hải quan tâm đến việc bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, đó là một hướng đi tích cực để Công ty phát triển một cách bền vững. Lê Tuấn Linh