Tái cơ cấu kinh tế và sáng kiến môi trường đầu tư.

Từ cuối tháng 7/2013, Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) đã chính thức đi vào hoạt động, góp phần tạo chủ động kiểm soát sự gia tăng của nợ xấu và xử lý nợ xấu cho hệ thống ngân hàng

Để có thể tạo ra những đột phá chính sách nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hành tái cơ cấu kinh tế, cần tiếp xác định rõ hơn vai trò của nhà nước trong nền kinh tế thị trường. Hiện vẫn còn nhiều dự án luật quan trọng cần sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới để thực hiện cách tân thiết chế, tái cơ cấu nền kinh tế như Luật Ngân sách nhà nước (sửa đổi), Luật Quản lý, sử dụng vốn quốc gia đầu tư vào sản xuất, kinh doanh, Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Đầu tư (sửa đổi); Luật Doanh nghiệp (sửa đổi); Luật Phá sản (sửa đổi); Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư công;.

600 thủ tục hành chính. Đã thực hành cắt cử, phân cấp thực hiện quyền, nghĩa vụ, bổn phận của chủ sở hữu quốc gia đối với doanh nghiệp quốc gia và phần vốn quốc gia đầu tư vào doanh nghiệp. Tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh cũng là một đích của tái cơ cấu kinh tế  Trong báo cáo cạnh tranh toàn cầu 2013-2014 do Diễn đàn Kinh tế thế giới vừa ban bố, Việt Nam đã tăng được 5 bậc trong bảng xếp hạng so với năm ngoái.

Tính đến nay, thời kì thực hiện các chính sách tái cơ cấu nền kinh tế tuy còn ngắn, nhưng đã có một số kết quả ban sơ rất đáng ghi nhận và đã đem lại những cải thiện nhất mực đối với môi trường đầu tư ở Việt Nam.

Quá trình này có thể được ngó từ năm 2011 đến nay, khi đã có 59 dự án luật, pháp lệnh, 45 luật, pháp lệnh đã được trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, gần 500 văn bản quy bất hợp pháp luật được Chính phủ ban hành, trong đó nhiều văn bản can hệ đến tạo dựng, củng cố môi trường đầu tư, kinh dinh bình đẳng, cạnh tranh và hội nhập.

Đặc biệt, những vấn đề thiết chế, môi trường kinh dinh can hệ đến các nội dung cần sửa đổi trong Hiến pháp năm 1992 đang được thảo luận rộng rãi.

Nhờ vậy, cách tân hành chính có bước tiến đáng ghi nhận khi đã đơn giản hóa trên 3.

Nhà nước có nhiệm vụ quản lý quá trình chuyển đổi của nền kinh tế sang kinh tế thị trường và coi trọng quy luật của thị trường.

Những canh tân trong phối hợp chính sách cũng rất cần thiết, đặc biệt trong lĩnh vực điều hành chính sách kinh tế vĩ mô; chính sách cuộn các nhà đầu tư nước ngoài có năng lực tài chính và công nghệ đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng; chính sách sử dụng nhân công, trọng dụng nhân tài… trong thời đoạn hiện.

(*) Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư)    PGS - TS Bùi Tất xuể (*).

Đồng thời, để có thể tái cơ cấu nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ đốn dựa vào yếu tố tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, cần phải tạo ra môi trường thể chế để các yếu tố tăng trưởng theo chiều sâu (tổ chức quản lý, nhân lực chất lượng cao, khoa học – công nghệ…) phát huy được tác dụng và đóng góp hăng hái vào phát triển kinh tế.

Các cơ chế, chính sách đột phá về xây dựng một số đặc khu hành chính - kinh tế (Vân Đồn, Phú Quốc, Vân Phong) nhằm tạo các cực tăng trưởng và thí điểm một số thiết chế phát triển mới cũng đang được nghiên cứu, luận bàn. Giá điện, xăng dầu, than, dịch vụ giáo dục, y tế… từng bước được thực hành theo cơ chế thị trường gắn với tương trợ các đối tượng chính sách, hộ nghèo. Đổi thay lớn.

Cùng với việc thực hành các đột phá chiến lược (về thể chế kinh tế, về kết cấu hạ tầng và về nhân lực), các chính sách tái cơ cấu đầu tư đã góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, tạo thuận lợi hơn cho các hoạt động sinh sản, kinh dinh. Cơ chế phân bổ vốn đầu tư theo hướng minh bạch hóa, thực hiện cân đối vốn đầu tư theo kế hoạch trung hạn (kể cả vốn ngân sách quốc gia, vốn trái khoán chính phủ và các chương trình đích quốc gia); tụ tập vốn cho các công trình dự án quan yếu, cấp thiết, sớm hoàn thành, đưa nhanh vào sử dụng để phát huy hiệu quả; ưu tiên bố trí vốn cho các công trình cấp thiết phải hoàn thành trong năm kế hoạch và vốn đối ứng cho các dự án ODA cùng với việc kiểm sát chặt chịa, đảm bảo thủ tục đầu tư, xác định rõ nguồn vốn của các dự án đầu tư, đã khắc phục một cách căn bản sự đầu tư dàn trải trong đầu tư công tồn tại trong nhiều năm qua.

Diễn ra chậm so với tiến độ, ảnh hưởng tới tiến độ thực hiện đích tái cơ cấu gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Công tác phòng, chống tham nhũng, hoang phí tiếp chuyện được đẩy mạnh. Chỉ số giá tiêu dùng đã giảm từ 18,13% (năm 2011) xuống 6,81% năm 2012 và dự báo năm 2013 sẽ được kìm giữ ở mức khoảng 7%. Việc công khai, minh bạch hóa hoạt động và nghĩa vụ giải trình của cơ quan hành chính được tăng cường.

Tăng cường giám sát, rà soát, thanh tra các tổ chức tín dụng, tụ hội vào việc thực hành cơ cấu lại nợ, phân loại nợ và trích lập phòng ngừa rủi ro, lợi nhuận và chia cổ tức; giám sát chặt chẽ tình hình hoạt động của các tổ chức tín dụng yếu kém.

Chế độ công chức, công vụ đấu được cải tiến với việc thông qua và thực thi Luật Cán bộ, công chức và Luật nhân viên. Đối với tái cơ cấu doanh nghiệp, trung tâm là các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, bản chất đã được tiến hành từ nhiều năm trước, nhưng thời kỳ này được đặt ra và tiến hành một cách bài bản hơn, mạnh mẽ hơn.

Việc tái cấu trúc doanh nghiệp quốc gia cần xác định rõ cách thức thực hành nhiệm vụ “kinh tế quốc gia là chủ đạo” để đảm bảo nhất quán trong tư duy chính sách, đồng thuận trong nhận thức tầng lớp, tạo môi trường tiện lợi cho sản xuất, kinh dinh.

Lĩnh vực đầu tư nước ngoài đã có nhiều chính sách cởi mở hơn. Lãi suất cho vay cũng đã giảm và hệ thống ngân hàng đã dần ổn định, khiến nhà đầu tư yên tâm hơn. Điều này phần nào cho thấy môi trường đầu tư của Việt Nam đã được cải thiện hơn trước. Nhưng vẫn chậm  Để thực sự cải thiện môi trường kinh doanh trong bối cảnh phải vượt qua tình trạng tốc độ tăng trưởng đang suy giảm và nguy cơ bất ổn định kinh tế vĩ mô cao, lại chịu những tác động ngày một lớn của tình hình kinh tế khu vực và thế giới, nhất là sự cạnh tranh về thiết chế với các nước trong khu vực, việc đẩy nhanh hơn nữa tốc độ thực hành tái cơ cấu nền kinh tế đang đặt ra như một nhu cầu bức thiết.

Cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại cấp huyện được triển khai trên diện rộng.